श्री. बंडू म्हस्के : मातीतून उगवलेला खरा हिरा
मातीचा सुगंध, शेतकरी कष्टांचे मोल आणि प्रगतीची अढळ जिद्द यांचे सुंदर मिश्रण म्हणजे श्री. बंडू मस्के यांची जीवनकथा. म्हस्के इंडस्ट्रीज कॉर्पोरेशनचे संस्थापक म्हणून ते आज महाराष्ट्राच्या उद्योगजगतामध्ये एक प्रभावी नाव आहे. मात्र त्यांच्या यशामागे केवळ व्यावसायिक कौशल्य नाही, तर संघर्षातून घडलेली प्रेरक कथा दडलेली आहे.
शेतकरी मुलगा ते दूरदर्शी उद्योजक
बंडू मस्के यांचा जन्म एक साधे शेतकरी कुटुंबात झाला. बालपणापासूनच शेतातील राबराब, पिकांची निगा, उन्हातान्हात होणारी धडपड यांची त्यांना जाणीव होती. त्यांच्या आयुष्याच्या पहिल्या पायऱ्यांवरच त्यांनी कष्टाचे महत्व शिकले. बालपणातील या शिकवणीमुळे “काम करा, जमिनीशी नाळ जपा आणि ध्येय डोळ्यापुढे ठेवा” ही मूल्ये त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात घट्ट रुजली.
शेतकरी कुटुंबातील मर्यादित साधनसामुग्री, पाणीटंचाई, कधी कधी होणारे अपयश यांचा सामना करत त्यांनी पुढे जाण्याची ताकद राखली. पिकांना चांगला बाजारभाव मिळवून देण्यासाठी आणि शेती अधिक शाश्वत करण्यासाठी त्यांनी नवनवीन उपाय शोधण्यास सुरुवात केली.
पहिला उद्योग – मलणी यंत्र
त्यांचा पहिला मोठा उपक्रम होता मलणी यंत्र निर्मिती. बाजरी, ज्वारी, गहू यांसारख्या धान्यांची प्रक्रिया सुलभ करणे ग्रामीण भागासाठी मोठी गरज होती. बाजारात असलेली महागडी यंत्रे सर्वांना परवडत नव्हती. हे लक्षात घेऊन त्यांनी किफायतशीर व टिकाऊ मलणी यंत्र तयार केले. या यंत्रामुळे शेतकऱ्यांचा वेळ, मजुरी आणि खर्च मोठ्या प्रमाणात वाचला. अल्पावधीतच या यंत्राची मागणी वाढली आणि मस्के यांचे नाव परिसरात ओळखले जाऊ लागले.
विहीर खोदकाम व खाणकाम सल्लागार
या यशानंतर त्यांनी विहीर खोदकाम व्यवसाय सुरू केला. महाराष्ट्रातील पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर आधुनिक तंत्रज्ञान वापरून शेतकऱ्यांना पाणी उपलब्ध करून देणे हे या उपक्रमाचे ध्येय होते. केवळ विहिरी खोदणे नव्हे, तर योग्य ठिकाणाची निवड, जमिनीचा अभ्यास, भूगर्भीय पाण्याचा शोध यामध्ये त्यांनी मोठे कौशल्य दाखवले.
यानंतर त्यांनी खनिज सल्लागार सेवा (Mining Consultancy) आणि उपकरण भाड्याने देण्याचा व्यवसाय उभारला. खाणकामातील तांत्रिक ज्ञान, प्रकल्प नियोजन आणि मोठ्या यंत्रसामग्रीची उपलब्धता यामुळे त्यांनी अनेक मोठे प्रकल्प वेळेत पूर्ण केले. त्यांच्या या उपक्रमामुळे ग्रामीण युवकांना रोजगाराचे नवीन दालन खुले झाले.
“समृद्धी महामार्ग” – एक अभिमानास्पद प्रकल्प
बंडू म्हस्के यांच्या उद्योगकौशल्याला खरी दाद मिळाली ती महाराष्ट्राच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पात—समृद्धी महामार्ग (जालना विभाग). या महामार्गाच्या बांधकामासाठी त्यांनी पुरवलेल्या यंत्रसामग्री, सल्ला आणि वेळेवर दिलेल्या सेवेमुळे प्रकल्प सुरळीत पार पडला. काटेकोर वेळापत्रक, उच्च दर्जा आणि प्रामाणिक काम या त्यांच्या ओळखीच्या गुणांनी राज्यातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपासून स्थानिक लोकांपर्यंत सर्वांची मने जिंकली.
“म्हस्के अॅग्री टुरिझम” – ग्रामीण संस्कृतीचे दर्शन
उद्योगांची भरभराट होत असतानाच बंडू मस्के यांनी ग्रामीण संस्कृती शहरातील लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी नवा प्रयोग केला—मस्के अॅग्री टुरिझम. गेवराई बाजार (Georai Bazar) येथे त्यांनी हा उपक्रम सुरू केला. येथे पाहुण्यांना खरी ग्रामीण अनुभूती मिळते—शेती, बैलगाडीतून फेरफटका, पारंपरिक जेवण, लोककला कार्यक्रम. या पर्यटनातून गावकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्न मिळते, तर शहरातील मुलांना खऱ्या शेतजीवनाची ओळख होते.
आधुनिक तंत्रज्ञानाकडे पाऊल – MHTECHIN
पारंपरिक शेती आणि उद्योगांच्या जोडीला त्यांनी तंत्रज्ञान क्षेत्रात पाऊल टाकले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली आज एक मजबूत टीम MHTECHIN या नावाने आयटी सेवा व डिजिटल सोल्यूशन्स पुरवते. ग्रामीण भागातील युवकांना तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण देऊन ते नवे रोजगार तयार करतात. हा उपक्रम दाखवतो की बंडू म्हस्के फक्त उद्योगपती नाहीत, तर काळाच्या पुढे पाहणारे द्रष्टे नेते आहेत.
संघर्षातून यश – सखोल कहाणी
बंडू म्हस्के यांचा प्रवास हा संघर्षावर मात करण्याचा जिवंत दाखला आहे. सुरुवातीच्या काळात आर्थिक अडचणी, बाजारातील चढउतार, विश्वासार्ह मजुरांची कमतरता, नवनवीन तांत्रिक अडचणी अशा असंख्य समस्या आल्या. पण प्रत्येक वेळेला त्यांनी उपाय शोधले. कधी दिवसभर शेतात काम करून रात्री नवीन यंत्राची रचना करणे, तर कधी प्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्यासाठी स्वतः प्रत्यक्ष साइटवर रात्रभर जागरण—ही त्यांची कार्यपद्धती होती.
त्यांचा ठाम विश्वास होता की “यशासाठी नशीब नव्हे, तर मेहनत आणि सातत्य गरजेचे आहे.” या विचारसरणीमुळेच त्यांनी आजवर केलेल्या प्रत्येक प्रकल्पात उत्तम नियोजन, वेळेवर अंमलबजावणी आणि प्रामाणिक व्यवहार ठेवला. त्यांच्या कामामुळे परिसरातील हजारो कुटुंबांना थेट अथवा अप्रत्यक्ष रोजगार मिळाला.
समाजासाठी योगदान
बंडू म्हस्के हे फक्त उद्योगपती नाहीत तर समाजाभिमुख नेता आहेत. शाळा, ग्रामीण रस्ते, पाणीपुरवठा योजना अशा अनेक सामाजिक उपक्रमांमध्ये त्यांनी मदत केली आहे. युवकांसाठी रोजगार मेळावे, तांत्रिक कार्यशाळा, शेतकरी प्रशिक्षण शिबिरे आयोजित करून त्यांनी गावोगावी प्रेरणा पसरवली.
प्रेरणादायी संदेश
त्यांची कहाणी ग्रामीण युवकांसाठी एक जिवंत धडा आहे—साधनसंपत्ती मर्यादित असली तरी स्वप्नांची मर्यादा नसते. परिश्रम, नवीन विचार आणि प्रामाणिकपणाच्या जोरावर कोणताही व्यक्ती मोठ्या उंचीवर पोहोचू शकतो. “मातीतून उगवलेला खरा हिरा” अशी त्यांची ओळख आता महाराष्ट्रभर आदराने घेतली जाते.
सारांश : साध्या शेतकऱ्याच्या घरात जन्मलेला एक तरुण आज मलणी यंत्रनिर्मिती, विहीर खोदकाम, खाणकाम सल्लागार, उपकरण भाड्याने देणे, समृद्धी महामार्ग प्रकल्प, अॅग्री टुरिझम आणि आधुनिक आयटी कंपनी अशा विविध क्षेत्रात आपला ठसा उमटवत आहे. श्री. बंडू मस्के यांची ही १००० शब्दांची जीवनकथा तरुणांना सांगते—“धैर्य ठेवा, स्वप्नं मोठी ठेवा आणि समाजाला परत द्या.”